Historia miejscowości Chodków Nowy oraz Chodków Stary

Nazwa wsi być może dzierżawcza od nazwy osobowej chód, czyli od tego co chodzi.

Nazwy lokalne:

  1. Łacha (naturalne jezioro przy wale wiślanym)
  2. Dół – staw między Chodkowem Starym a Chodkowem Nowym
  3. Połpin – część wsi
 

Średniowieczna metryka

Stara nadwiślańska wieś o średniowiecznej metryce. J. Rawski twierdził, że zarówno Krzcin (w sąsiedniej gm. Koprzywnica), jak i Chodków należały do osad łowców pierwszej linii lokalizowanych na wzgórzach nad rzekami, a powstających w XII w. (a może nawet wcześniej). Chodków mógł na początku należeć do łowcy księcia sandomierskiego Chodka, który dostarczał drogą wodną mięso do grodu w Sandomierzu. Później jednak, kiedy osady służebne przestały być potrzebne, książę Bolesław Wstydliwy, przywilejem z 2 marca 1257 r. nadal zakonowi klarysek (franciszkanek) w Zawichoście Chodków i Ostrołękę, jako uposażenie. Stała się więc ta nadwiślańska wioska, na długie lata, częścią majątku klasztornego. Po przeniesieniu się w 1262 r. zakonnic do Skały pod Kraków, franciszkanki wydzierżawiły wieś i przez kilka wieków gospodarzył tu najemca. W 1827 r. Chodków miał 28 zagród i 113 mieszkańców. Sprawy majątkowe klasztoru skomplikowały się podczas zaborów, kiedy to siedziba właścicielek wsi znalazła się w zaborze austriackim, a niektóre ich wioski (m.in. Chodków) w zaborze rosyjskim. Dobra te zostały przejęte na skarb państwa zaborczego – rosyjskiego. Dopiero międzynarodowa komisja rosyjsko-austriacka uregulowała te spawy. 29 kwietnia 1862 r. za przeszło 1 tys. rubli wieś, dobra ziemskie Chodków, od skarbu państwa wydzierżawił Mrozowski (jego fundacji jest zachowana do dziś kapliczka domowa). Wieś miała wtedy 32 zagrody i przeszło 200 mieszkańców. Uprawiono 394 morgów ziemi folwarcznej i prawie 140 morgów ziemi chłopskiej.

Chodków dzisiaj

Współczesny Chodków składa się z dwóch samodzielnych miejscowości Chodkowa Nowego i Chodkowa Starego. W latach 70. XX w. rozpoczęła się na dobre w tej wsi „epoka sadownicza”. Na rozległych przestrzeniach urodzajnych mad, ongiś wykorzystywanych łąkarstwo- pastwiskowo, wskutek obniżenia poziomu wód gruntowych w dolinie Wisły związanego z pracą kopalni odkrywkowej w Piasecznie, można było zakładać sady, przede wszystkim jabłoniowe. Powstały tu nawet sady zespolone – kilku rolników założyło na sąsiadujących polach plantacje drzew owocowych i wspólnie w nich gospodarowało (opryski, pielęgnacja, zbiór, sprzedaż).
Sadownictwo pozytywnie wpłynęło na poziom materialny mieszkańców Chodkowa. Jeżeli dodamy do tego dochody z pracy w kombinacie siarkowym, to dwuzawodowość mieszkańców współczesnego Chodkowa wyzwoliła wśród chodkowian dużą aktywność życiową, aspiracje materialne i obyczajowe (przede wszystkim oświatowe), i całkowicie zmieniła krajobraz kulturowy wsi. W kilkanaście lat, cały niemal teren wsi zamienił się w jeden wielki ogród, w którym zamiast drewnianych, skromnych, powojennych domków pojawiły się obszerne, podmiejskie w charakterze i wygodne wille.

Powstanie parafii

W najnowszej historii ta wieś ma dramatyczne zdarzenia związane z powstaniem kościoła i parafii. Mieszkańcy wsi z uwagi na zbytnie oddalenie od siedziby parafii w Łoniowie urządzili w 1970 r. skromną namiastkę kościoła w miejscowej kaplicy domkowej. Z płyt pilśniowych wykonano przedłużenie i powstało prowizoryczne pomieszczenie, w którym proboszcz łoniowski odprawiał nabożeństwa. Nie spodobało się to oczywiście ówczesnym władzom powiatu tarnobrzeskiego (do którego wtedy gromada Chodków należała w związku z siarką), które programowo zwalczały kościół. Nie pozwalały na żadne inwestycje sakralne. Ukarano „winnych” mieszkańców wsi karami i nakazano rozbiórkę dobudówki. Oczywiście wierni nie chcieli tego zrobić i 8 marca 1970 roku przedstawiciele władzy w asyście oddziałów ZOMO, dwóch milicyjnych plutonów szturmowych z Rzeszowa, funkcjonariuszy miejscowej policji z psami oraz ORMO dokonali pacyfikacji okolic kaplicy w Chodkowie bronionej przez mieszkańców. Dźwig rozdarł na części słaby technicznie obiekt i załadował na przyczepę. Represje za ten opór spotkały m.in. Janinę Ziołkowską, Mariana Boryckiego, Stefana Bąka, Jerzego Błasiaka, Bronisława Palińskiego, Józefę Cebulę, Tadeusza Cebulę.
Obecnie w Chodkowie znajduje się z prawdziwego zdarzenia kościół parafialny. Zbudowany został w kilka lat po tych dramatycznych wydarzeniach, w latach 1974-1976, wg projektu Stanisława Preussa z wnętrzem zaprojektowanym przez W. Pawłowską. W 1981 r. erygowano parafię pw. św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Marii Panny. 

Statystyka

W Chodkowie działa od czasów międzywojennych jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej. Obecnie skupia 29 członków, ma sztandar i MDP.
Na koniec 2010 r. w Chodkowie Nowym mieszkało 216 osób, natomiast w Chodkowie Starym mieszkało 181. W tej wsi, w latach 80. XX w. zlokalizowany został Gminny Ośrodek Kultury kierowany przez Marię Ślusarz, obecnie jest filią GOK w Łoniowie.

Bibliografia
Opis miejscowości zacytowano w całości z książki „Encyklopedia Sandomierska – Tom I” autorstwa Józefa Myjaka wydana przez Starostwo Powiatowe w Sandomierzu wydawnictwa Myjakpress „Folwark Miejski”